Anti-slijtage (AW) middelen zijn cruciale additieven in motorolie, ontworpen om kritieke metalen componenten, zoals de nokkenas en klepbediening, te beschermen onder grens- en gemengde smeeromstandigheden. Deze omstandigheden treden op tijdens koude starts of operaties met hoge belasting/lage snelheid wanneer de hydrodynamische oliefilm te dun is om de oppervlakken volledig te scheiden.
De primaire functie van een AW-middel is het vormen van een opofferende beschermlaag op de metalen oppervlakken. Wanneer lokale hitte en druk van metaal-op-metaal contact hoog zijn, reageert het additief chemisch met het metaal. Deze reactie creëert een duurzame, maar zachtere, film die bekend staat als een tribofilm.
Het meest gebruikte AW-additief is zinkdialkyldithiophosphate (ZDDP), een organometaalverbinding die zink en fosfor bevat. Na activering door hitte en spanning ontleedt ZDDP tot een glasachtige ijzer- en zinkpolyfosfaatfilm. Deze film voorkomt direct contact, minimaliseert abrasieve slijtage, schuren en vastlopen, en fungeert ook als een krachtige antioxidant om de levensduur van de olie te verlengen.
Andere anti-slijtage en wrijvingsverminderende verbindingen omvatten molybdeenverbindingen (zoals molybdeendithiocarbamaat), die een vaste film met lage wrijving vormen, en verschillende asloze fosforverbindingen. Zorgvuldige formulering zorgt voor optimale slijtagebescherming en balanceert tegelijkertijd de moderne eisen van motorolie, zoals compatibiliteit met katalysatoren.